dinsdag 12 februari t/m maandag 23 september 2019

De zeven Sacramenten

Reizende tentoonstelling in samenwerking met Vitalis en Woonbedrijf

De eerste communie. Welke kleren droeg je toen? Ook al ben je 80 jaar, dat vergeet je niet.
1935: Het was een koude dag en daarom moest ik een wollen borstrok onder het communiekleedje dragen. Die borstrok was van de buurjongen. Wij hadden dat soort dingen niet. Hij jeukte, prikte en zat te strak. Dat is wat me het meest is bijgebleven, dat vreemde op mijn huid.

En wat zei je in de biechtstoel?
1939: We moesten elke week biechten. Na een tijdje wist ik echt niet meer wat ik nog meer kon opbiechten. Mijn oudere broer zei toen dat ik moest zeggen dat ik onkuis was geweest. Dat klonk goed. Dus de volgende keer zei ik in de biechtstoel: ‘Ik heb acht keer onkuis gedaan’. De pastoor sloeg het schuifje dicht en liep woedend weg. Wist ik veel wat onkuisheid was, ik was pas acht.



Wat weet je nog van je trouwdag?
1956: De trouwdag was vooral  heel druk. ’s Avonds was ik doodmoe. We hadden een hotelkamer gehuurd voor de huwelijksnacht. De familie stond aan de deur te luisteren of we het wel deden. Ook al ben je moe, je moet dan wel. Als vrouw kon je toen niks weigeren.
 



De zeven Sacramenten
De zeven Sacramenten. Het duurt vaak even om ze op een rijtje te krijgen. Communie, biecht, doop en huwelijk zijn gemakkelijk. Vormsel, ziekenzalving en priesterwijding zitten wat dieper in het geheugen. Maar de generatie die nu 70 jaar of ouder is en katholiek is opgevoed, kent ze nog allemaal. Dat kan ook niet anders. De Sacramenten stonden in elke catechismus, op de lagere school werden ze in het geheugen gestampt. De zeven Sacramenten waren de ijkpunten van elke katholiek. Ze markeerden de route van de geboorte tot aan de dood.
 



1972: Mijn oudere broers deden de communie. Ik niet, want mijn ouders hadden er niet meer zo’n zin in. Het ergste vond ik nog dat ik daardoor geen horloge kreeg. Want dat was het vaste cadeau, je eerste horloge was een communiehorloge. Ik vind dat nog steeds belachelijk. Alsof een horloge ook maar iets met de communie te maken heeft.

1974: Ik kreeg veel cadeautjes. Ook twee barbiepoppen, twee meisjes. Maar ik wilde ook een jongensbarbie hebben, een Ken. Toen heb ik één barbie uitgekleed en op de kachelplaat geduwd. De borsten smolten weg. Zo kreeg ik mijn Ken.
 



Over de tentoonstelling
Tot en met de Tweede Wereldoorlog dacht iedereen dat de Sacramenten voor de eeuwigheid waren ingesteld, want de kerk bepaalde bijna alles. Maar het liep anders. Vanaf 1960 werd de eerste communie een feest van mooie kleren en veel cadeautjes. Daarna raakte ook dat feest in de vergetelheid. De sacramenten werden ingeruild voor andere ijkpunten: het halen van het diploma, de achttiende verjaardag, de geboorte van het eerste kind.

De Sacramenten horen nu tot het verleden, de herinneringen eraan dreigen te verdwijnen. Dat is jammer, want daardoor verdwijnt ook een deel van onze geschiedenis. Om die geschiedenis toch te bewaren hebben Woonbedrijf, Vitalis en CKE het project ‘De zeven Sacramenten’ bedacht en uitgevoerd. Amateurschrijvers hebben verhalen verzameld en opgeschreven. In het depot van het Museum voor Religieuze Kunst in Uden vonden we communieprentjes, doopprentjes, dejeuneetjes en andere spullen die bij de Sacramenten horen.

Het resultaat van het project ‘De zeven Sacramenten’ is een reizende tentoonstelling die bestaat uit verhalen, plaatjes, teksten uit de catechismus, oude schoolboeken en boekjes met titels als ‘Korte onderrichtingen en nuttige wenken voor gehuwden’. De oudere generatie zal veel herkennen. Alle anderen komen te weten hoe de wereld van hoofdzonde, huwelijksplicht, goed berouw en heiligmakende genade er vroeger uitzag.

Opening en expositieschema
De tentoonstelling wordt geopend op dinsdag 12 februari om 14.00 uur in Vitalis Berckelhof, Generaal Cronjéstraat 3 in Eindhoven en is vervolgens te bezichtigen op de volgende Vitalis-locaties in Eindhoven:

  • 12 februari t/m 11 maart: Vitalis Berckelhof, Generaal Cronjéstraat 3
  • 18 maart t/m 1 mei: Vitalis Wilgenhof, Gasthuisstraat 1
  • 6 mei t/m 17 juni: Vitalis Theresia, Bredalaan 77
  • 24 juni t/m 5 augustus: Vitalis De Horst Kronehoef, Kloosterdreef 23
  • 13 augustus t/m 23 september: Vitalis Parc Gender, Maria van Bourgondiëlaan 8
Deel dit met je vrienden via: